Tercih Yapmak Kariyeri Planlamaktır

Bir üniversite tercih dönemi daha tamamlandı ve şimdi PDR öğretmenlerinde, tercih danışmanlarında, öğrenci koçlarında tatlı bir yorgunluk var. Artık gençlerin hayatına dokunmuş olmanın verdiği huzurla bir tatili hak ettiler. Belki ek yerleştirmede bir yoğunluk olabilir ama okullar açılana kadar dinlenceye devam edilecek.
Üniversite tercihleri yapılırken danışmanlık yapanları en çok yoran durum ne biliyor musunuz? Üniversite adaylarının pek çoğunun kariyerlerini planlamamış olması. Öğrencilerin o güne kadar, bölüm ve meslek seçimi konusunda ciddi ciddi düşünmemiş olması. Araştırma yapmamış olmaları. Oysa kariyer planlama önemlidir. Kariyeri planlamak “Ben bu hayatta ne yapacağım?” sorusunun cevabını vermektir. En azında cevap olmasa da cevabı bulmaya dair çaba göstermektir. 
Türkiye’nin en iyi liselerinden mezun olan öğrencilerin bile öyle dişe dokunur bir kariyer rehberlik hizmeti almadığını biliyoruz. LGS’de yüzde 1’lik dilimdeki öğrencilerle bir anket çalışması yapacak olsak ne olur? Yüzde kaçı “Evet, ben lisemde kariyer planlamaya dair eğitim aldım.” der ki?

Kariyer Planlama Aracı ismini verdiğimiz kariyer testinin amacı bu. Gençlerin uzun öğrencilik yılları boyunca almadıkları rehberlik hizmetlerinin hedeflediği şeyi başarmak. Yani gençlere “kariyer farkındalığı” kazandırmak. “Benden ne olur?” ya da “Benden ne olmaz?” sorularına cevap bulmalarını sağlamak. Gençlerin bu sorular üzerine düşünmeye ‘hakları’ var. 


Başarmak yeterli mi?

Bir insanın mutlu ve başarılı bir kariyer için akademik başarısı yüksek olması yeterli değil. Puan yüksek ve sıralama iyiyse tıp seçsin, mühendis olsun, ilk 300 bindeyse öğretmenlik yazsın… Bu hatalıdır. Gelecek böyle mi planlanır. Acı ama gerçek. Böyle planlanıyor. Ya da akademik başarısı düşük, sıralamada çok çok gerilerde… Ne yazsa da açıkta kalmasa. İşletme mi? Halkla ilişkiler mi? Bak bak uluslararası ticaret var. Onu yazsın… 

Üniversite sınav yayıncılarına önerim:

Yukarıdaki satırları yazarken aklıma geldi ve Instagram’dan’ da paylaştım. Dedim ki “Türkçe yayınlarınızdaki paragraf sorularının metinlerinde tema olarak kariyer planlamayı da kullanın. Çünkü gençlerin buna ihtiyacı var. YKS'ye hazırlanmanın, kariyer planlamanın bir parçası olduğunu anlamalarına yardım edin. Gençler yayınlarınıza ciddi paralar ödüyorlar ama doğru düzgün kariyer rehberlik hizmeti alamıyorlar. Hiç olmazsa satır aralarında siz vesile olun. Sınava hazırlık yaparken arada sekiz on Türkçe sorusu bahanesiyle kariyer konusunda bir farkındalık sağlanır.”


Kariyer planlama için Kariyer Planlama Aracı’nı oluşturduk.

Kariyer planlama konusunda tüm bir eğitim sistemini dönüştürmeye gücüm yetmez ama kendi etki alanımda, etki alanımı da artırarak bir şeyler yapabilirim diye düşündüm. Bu kariyer testini o yüzden tasarladım. Bu nedenle her fırsatta yazıyorum, konuşuyorum, buluşuyorum. Gençlerin kendini tanımasına, kişilik özelliklerine uygun meslekleri bulmasına, doğru meslekler seçmesi için çalışıyorum. MBTI yaklaşımı ve Holland 6 tip kuramına dayanan KAriyer Planlama Ölçeğini deneyimlemek için bana yazın, beni arayın.


Dilerim gençlerimizin yaşantısına katma değeri olan etkiler yapabiliriz.
Bora Serhat Çelik